Κριτικές

Άννα Μαρία Δρουμπούκη, Μνημεία της λήθης. Ίχνη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου στην Ελλάδα και στην Ευρώπη, πρόλογος: Χάγκεν Φλάισερ, Πόλις, Αθήνα 2014,  510 σελ.

Συχνά γίνεται λόγος για τη μνήμη του πολέμου στην Ελλάδα και των επιπτώσεών του. Αλλά δεν έχει αναπτυχθεί σοβαρός προβληματισμός γύρω από τις πολιτικές της μνήμης και τη διαχείριση του παρελθόντος. Ιδιαίτερα η μελέτη των τόπων μνήμης (το Χαϊδάρι, το σκοπευτήριο της Καισαριανής, το εβραϊκό νεκροταφείο Θεσσαλονίκης, το στρατόπεδο Παύλου Μελά κ.ά)  αποτελεί «παρθένο» έδαφος στην πλούσια πλέον ελληνική ιστοριογραφία γύρω από τη δεκαετία του 1940. Αλλά ποια ερωτήματα εγείρει η διεκδίκηση αποκατάστασης της ιστορικής μνήμης, σε μια χώρα που η ιστορία χρησιμεύει πολύ συχνά για να επιβεβαιώνει ιδεολογίες; [ΤΒJ]

Σαλμάν Ρούσντι, Τζοζέφ Αντόν, η βιογραφία ενός ψευδωνύμου, μετάφραση από τα αγγλικά: Χρήστος Καψάλης, Έλλη Συλλογίδου, Ψυχογιός, Αθήνα 2012, 563 σελ.

Η λογοτεχνία είναι έκφραση της ελευθερίας μας, δήλωσε ο συγγραφέας Μισέλ Ουελμπέκ με αφορμή την κυκλοφορία του νέου βιβλίου του, που λόγω της θεματικής του και της προκλητικότητάς του ήταν το θέμα και του Charlie Hebdo, που κυκλοφορεί. Ωστόσο, μετά τη δολοφονική δράση των ισλαμοφασιστών, ο Ουελμπέκ έσπευσε να εξαφανιστεί, δηλώνντας ότι αποσύρεται από τη διαφημιστική υποστήριξη του βιβλίου του και από τις παρουσιάσεις του. Η ιστορία του Ουελμπέκ θυμίζει την ιστορία ενός άλλου συγγραφέα, του Σαλμάν Ρούσντι, ο οποίος είχε επικηρυχτεί από τον Χομεϊνί και αναγκάστηκε να εξαφανιστεί για χρόνια από το κοινωνικό προσκήνιο. Τα παθήματα της ελευθερίας του λόγου στο πρόσωπο του Ρούσντι από το φανατικό Ισλάμ, ανακαλεί το κείμενο που δημοσιεύεται παρακάτω - είχε πρωτοδημοσιευθεί στο Books' Journal #24, Οκτώβριος 2012.

Χαρούκι Μουρακάμι, Ο άχρωμος Τσουκούρου Ταζάκι και τα χρόνια του προσκυνήματός του, μετάφραση από τα ιαπωνικά: Μαρία Αργυράκη, Ψυχογιός, Αθήνα 2014, 352 σελ.

Εκθέτει οράματα αντάξια της Αποκαλύψεως. Αλλά δεν μοιάζει με προφήτη της Διαθήκης.  Περισσότερο μοιάζει με παράξενο παραμυθά, που φροντίζει, για αντίβαρο, να ξαναμαθαίνει στο κοινό του τις πρώτες του ανάγκες: πώς να λέει απλά, πεινάω, χαίρομαι, ερωτεύομαι. Το νέο βιβλίο του Χαρούκι Μουρακάμι είναι ακόμα ένα παραμύθι στο οποίο κρύβονται τα μοτίβα του έργου του και οι, εν τέλει φωτεινές, απόψεις του για τη ζωή.

Thomas Pynchon, Υπεραιχμή. Μυθιστόρημα,μετάφραση από τα αγγλικά: Γιώργος Κυριαζής, Ψυχογιός, Αθήνα 2014, 568 σελ.

Κυκλοφόρησε και στα ελληνικά το νέο βιβλίο του Τόμας Πύντσον, που στην Αμερική εκδόθηκε με τον τίτλο Bleeding Edge. Το Books' Journal είχε παρουσιάσει το βιβλίο τον Δεκέμβριο 2013 στη χάρτινη έκδοσή του, την κριτική μάλιστα έγραψε ο λάτρης του συγγραφέα και, εν τέλει, μεταφραστής του, Γιώργος Κυριαζής. Αναδημοσιεύουμε στην ηλεκτρονική μας έκδοση το πλήρως κατατοπιστικό εκείνο κείμενο.

Άλκη Ζέη, Με μολύβι φάμπερ νούμερο δύο, Μεταίχμιο, Αθήνα 2013, 386 σελ.

Η Άλκη Ζέη, αγαπημένη συγγραφέας παιδικής λογοτεχνίας, που ποτέ δεν διεκδίκησε να μεταφραστούν οι επιτυχίες της σε μετοχές στην αγορά της δημοσιότητας, καταθέτει ένα καινούργιο βιβλίο, αυτοβιογραφικό, για μια ζωή που αρδεύτηκε από τις σχέσεις σημαντικών ανθρώπων και σημαδεύτηκε από δραματικά ιστορικά γεγονότα. Η συγγραφέας κινήθηκε με δικαιοσύνη και σεβασμό ανάμεσα στις σκοτεινές και τις φωτεινές περιοχές της μνήμης και μας έδωσε ένα όμορφο αφήγημα που δεν μας τέρπει απλά, αλλά μας εμψυχώνει.[Αναδημοσίευση από το Books' Journal 37, Νοέμβριος 2013]

Richard J. Evans, Η έλευση του Γ’ Ράιχ, μετάφραση από τα αγγλικά: Κώστας Αντύπας, επιμέλεια Κώστας Λιβιεράτος, Αλεξάνδρεια, Αθήνα 2013, 672 σελ.

Δέκα χρόνια αφ’ ότου κυκλοφόρησε το αγγλικό πρωτότυπο από τις εκδόσεις Penguin[1], κρατούμε επιτέλους στα χέρια μας τη θαυμάσια ελληνική μετάφραση του πρώτου τόμου του μνημειώδους τρίτομου έργου του καθηγητή Ρίτσαρντ Έβανς για την έλευση, την εγκληματική θητεία του στην εξουσία και την κατάρρευση του ναζισμού στην εκατόμβη του Β’ Παγκόσμιου Πολέμου, ενός πολέμου τον οποίο  ο ίδιος προκάλεσε.

Από το 1993, τη χρονιά που το μυθιστόρημα του Δανού Πίτερ Χόε Η δεσποινίς Σμίλα διαβάζει το χιόνι μεταφράστηκε στο αγγλικά κερδίζοντας το ενδιαφέρον των βρετανών αναγνωστών, έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι. Το αγγλόφωνο κοινό πρώτα, και όλοι οι υπόλοιποι στη συνέχεια, ανακάλυψαν έναν ολόκληρο κόσμο που αγνοούσαν, τη σκανδιναβική αστυνομική λογοτεχνία και τους συγγραφείς της. Σήμερα, κάτι παραπάνω από είκοσι χρόνια μετά, οι σκανδιναβοί συγγραφείς και τα βιβλία τους βρίσκονται παντού. Με την κυκλοφορία στα ελληνικά αυτή την άνοιξη της Αστυνομίας, του τελευταίου βιβλίου του Τζο Νέσμπο με πρωταγωνιστή τον Χάρι Χόλε, κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει ότι οι αιμοσταγείς Βόρειοι έχουν βρει το κοινό τους – ένα κοινό εντυπωσιακά μεγάλο.

Ο Κουέντιν Ταραντίνο ξεχωρίζει εντελώς από τους άλλους ανεξάρτητους σκηνοθέτες του αμερικανικού κινηματογράφου λόγω του κυνισμού και του μαύρου χιούμορ του, της ευφυούς χρήσης των εκρήξεων της βίας, της εκκεντρικής πλοκής των μυθοπλασιών του που βρίθουν από ανατροπές και της αγάπης του προς τα b movies. Τι τον κάνει διακριτό και αξιοπρόσεκτο.

Sandro Penna, Ο σκονισμένος ποδηλάτης. Ποιήματα 1928-1976, ανθολόγηση-μετάφραση από τα ιταλικά: Ερρίκος Σοφράς, Το Ροδακιό, Αθήνα 2012, 142 σελ.

Eugenio Montale, Ημερολόγιο του ’71, μετάφραση από τα ιταλικά: Νίκος Αλιφέρης, Άγρα, Αθήνα 2013, 144 σελ.

Δύο σημαντικά βιβλία της ιταλικής ποιητικής γραμματείας κυκλοφόρησαν πρόσφατα στη γλώσσα μας. Αφορούν δύο ποιητές του δεύτερου μισού του ιταλικού 20ού αιώνα, με πορείες διαφορετικές και μεταφραστικές τύχες εξίσου διαφορετικές. Τον Σάντρο Πέννα και τον Εουτζένιο Μοντάλε.