Κριτικές

Mαρία Γαβαλά, Ο μικρός Γκοντάρ, Πόλις, Αθήνα 2022, 336 σελ.

Το τελευταίο μυθιστόρημα της Μαρίας Γαβαλά είναι εμπνευσμένο από τη θητεία της στον κινηματογράφο και, ιδίως, από τη σχέση με το πρόσωπο-σύμβολο του γαλλικού μοντερνισμού, τον Ζαν-Λυκ Γκοντάρ, ιδίως τον Γκοντάρ των πρώτων χρόνων της δεκαετίας του 1960, των πολιτικοποιημένων χρόνων που κατέληξαν στον γαλλικό Μάη του 1968. Πώς, όμως, η ταινία του Γκοντάρ, Ο μικρός στρατιώτης, δίνει τα αφηγηματικά όπλα στη συγγραφέα για να διηγηθεί την ιστορία ενός σκηνοθέτη που θα ήθελε να είναι Γκοντάρ στη θέση του Γκοντάρ; Η συγγραφέας του βιβλίου εξηγεί τις αφηγηματικές της επιλογές. (τεύχος 134)

Από τις πρωτοποριακές αντι-ουτοπίες του Ρέιμοντ και τον Zαμιάτιν στις δημοφιλείς δυστοπίες του Όργουελ και του Σανσάλ

Βλάντισλαβ Στάνισλαβ Ρέιμοντ, Εξέγερση, μετάφραση από τα πολωνικά: Αναστασία Χατζηγιαννίδη, Οκτάνα, Θεσσαλονίκη 2021, 256 σελ.

 Ο Τζορτζ Όργουελ είχε διαβάσει τον Ζαμιάτιν. Αλλά και πριν από τον Ζαμιάτιν, ο πολωνός συγγραφέας Βλαντίσλαβ Στανίσλαβ Ρέιμοντ, βραβευμένος με Νόμπελ, είχε γράψει την Εξέγερση, μια αλληγορία που με όχημα την επανάσταση των ζώων ενάντια στην ανθρώπινη σκληρότητα μιλά για την εθελοδουλεία και, ίσως, πληροφορίες γι’ αυτή να είχαν φτάσει στον συγγραφέα της Φάρμας των ζώων. Υπάρχουν και οι επίγονοι, ο Σανσάλ, π.χ., που πρόσφατα έγραψε ένα αντι-ισλαμιστικό 1984. Τελικά, δηλαδή, η λογοτεχνία έχει πολύ χώρο για αναδιαπραγμάτευση από πολλούς του ίδιου θέματος, της εξέγερσης, εκείνης «της πρωτόγονης κατάστασης, γνωστής και ως ελευθερίας». Μια περιήγηση από τις πρωτοποριακές αντι-ουτοπίες του Ρέιμοντ και από τον Ζαμιάτιν στις δημοφιλείς δυστοπίες του Όργουελ και του Σανσάλ. (Το κείμενο δημοσιεύτηκε στο τεύχος 134 του Books' Journal, με συνοπτικό τίτλο «Γράφοντας και ξαναγράφοντας για εξουσιαστικές δυστοπίες»)

Μιχάλης Μοδινός, Χρυσή Ακτή, Καστανιώτη 2005 - Ο Μεγάλος Αμπάι, Καστανιώτη 2007 - Η Σχεδία, Καστανιώτη 2011 - Άγρια Δύση, Καστανιώτη 2013 - Εκουατόρια, Καστανιώτη 2016

Από τη Χρυσή Ακτή στον Μεγάλο Αμπάι και την ουτοπία της Εκουατόρια, στο πολυδύναμο συγγραφικό  έργο του Μιχάλη Μοδινού, η Αφρική  υποστρώνει οριζοντίως τις  μεγάλες θεματικές του γραμμές – ανάπτυξη, παγκοσμιοποίηση, περιβαλλοντική παρακμή, πολιτισμική σύντηξη, σύγκρουση  κοινωνίας και φύσης, κρίση της οικογένειας, σχέση της Ελλάδας με τον κόσμο. Νοούμενη με την ανθρωπογεωγραφική της διάσταση, η Μαύρη Ήπειρος μοιάζει να αποτελεί συχνά τον κεντρικό αφηγηματικό ήρωα που πλαισιώνει και εν πολλοίς καθορίζει την πλοκή αλλά και τις υφολογικές επιλογές.

Luther Blissett, Εκκλησιαστής, μετάφραση από τα ιταλικά: Άννα Γρίβα, Εκδόσεις των Συναδέλφων, Αθήνα 2022, 832 σελ.

Το 1999, στην Ιταλία, η συλλογικότητα Ιταλών αναρχικών που υπογράφουν ως Wu Ming («ανώνυμος» ή «κανένας» στα κινεζικά) ή ως Luther Blissett, κυκλοφορεί το τελευταίο από μια σειρά βιβλία. Ο Εκκλησιαστής είναι ένα βλάσφημο μυθιστόρημα, ένα «θρησκευτικό θρίλερ», με φόντο τη μεσαιωνική Ευρώπη και το πέρασμα στη Μεταρρύθμιση. Πώς άλλαξε όμως η Ευρώπη και τι την άλλαξε; (Τεύχος 134)

ΣΤΗΛΗ^[1] 

ΡΟΔΗΣ ΡΟΥΦΟΣ 

† 12 Οκτωβρίου 1972

Από το τεύχος 133 με αφιέρωμα στον Ρόδη Ρούφο

Επιμέλεια: Μίλτος Πεχλιβάνος

[Το link με το εισαγωγικό κείμενο:  https://booksjournal.gr/kritikes/logotexnia/4056-enas-peripatos-tis-amfilykis]

Ο Στρατής Τσίρκας για τον Ρόδη Ρούφο 

George Simenon, Το τραίνο. Μυθιστόρημα, μετάφραση από τα γαλλικά: Αργυρώ Μακάρωφ, Άγρα 2022, 224 σελ.

Ο Μαρσέλ μπλέκεται, εν έτει 1940, στα δίχτυα των φυγάδων προς τη νότια Γαλλία   και έλκεται έντονα από μια μυστηριώδη, λιγομίλητη και παραδόξως υποτακτική Τσέχα, κάνοντας έρωτα μαζί της στους πιο απίθανους τόπους. Τίποτε, όμως, δεν μεταβάλλεται στη ζωή και στον κόσμο του. Δεν ξαναβλέπει παρά πολύ αργότερα την Τσέχα και επιμένει να αδιαφορεί για τον καυτό του περίγυρο, παραμένοντας  εξόριστος τόσο του έρωτα όσο και του πολέμου.  

Michel Houellebecq, Η επέκταση του πεδίου της πάλης, μετάφραση από τα γαλλικά: Αλέξης Εμμανουήλ, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 1999, 201 σελ.

Michel Houellebecq, Τα στοιχειώδη σωματίδια, μετάφραση από τα γαλλικά: Αλέξης Εμμανουήλ, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2000, 420 σελ.

Michel Houellebecq, Υποταγή, μετάφραση από τα γαλλικά: Λίνα Σιπητάνου, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2015, 308 σελ.

Η κυκλοφορία των μυθιστορημάτων του Ουελμπέκ στη Γαλλία γεννά, συνήθως, αντιδράσεις. Τρία χαρακτηριστικά του έργου του προκάλεσαν τις εντονότερες αντιδράσεις: οι ωμές περιγραφές της ερωτικής μιζέριας των σύγχρονων Δυτικών, η πολιτική του διάσταση και το στυλ του.

Ρόδης Ρούφος, Οι μεταμορφώσεις του Αλάριχου και άλλα δοκίμια, Βιβλιοπωλείον της Εστίας, Αθήνα 2018, 264 σελ.

Ποιος να το ’λεγε πως 50 χρόνια μετά τον θάνατο του Ρόδη Ρούφου μια νέα τρομακτική έκφανση της περσόνας του Αλάριχου θα έκανε την εμφάνισή της και πάλι στην περιοχή μας. Βέβαια, ο συγγραφέας τού αρκετά γνωστού (πια) δοκιμίου Οι μεταμορφώσεις του Αλάριχου, μας είχε προειδοποιήσει: χρειάζεται διαρκής επαγρύπνηση και αγώνας για να μην επικρατήσει ο καταστροφέας του πολιτισμού που αδιάκοπα επιστρέφει.