William Faulkner, Αβεσσαλώμ, Αβεσσαλώμ!, μετάφραση από τα αγγλικά: Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, Gutenberg, Αθήνα 2021, 518 σελ.
Σε ένα από τα εμβληματικότερα έργα του –και συνάμα το δυσκολότερο– ο Γουίλλιαμ Φώκνερ αντλεί από τις αρχετυπικές ιστορίες της Παλαιάς Διαθήκης για να αποδώσει τη γέννηση και την κατάλυση μιας δυναστείας και, κατ’ επέκταση, του αμερικανικού Νότου.
Douglas Stuart, Σάγκι Μπέιν, μετάφραση από τα αγγλικά: Σταυρούλα Αργυροπούλου, Μεταίχμιο, Αθήνα 2021, 528 σελ.
Η ιστορία μιας εύθραυστης αλλά και ιδιαίτερης γυναίκας, της Άγκνες Μπέιν, αλλά και η ιστορία ενός ολόκληρου κόσμου σε μια συγκεκριμένη φέτα χρόνου και τόπου: στη Γλασκώβη των αρχών της δεκαετίας του 1980, που αργοσβήνει κάτω από τις στάχτες της ανεργίας. Το Βραβείο Μπούκερ 2020 χαιρετά τη μεγάλη στρατιά της αληθινής κι αήττητης λογοτεχνίας. Ουφ, επιτέλους.
Jean-Michel Rey, Η αυτοκτονία της Γερμανίας. Με αφορμή τον Μωυσή του Τόμας Μαν, μετάφραση από τα γαλλικά: Ανδρέας Παππάς, Στερέωμα, Αθήνα 2021, 256 σελ.
Το 1943 ο Τόμας Μαν, αυτοεξόριστος στις Ηνωμένες Πολιτείες, γράφει για ένα θέμα-φωτιά: τον Μωυσή και τη μορφή και την προσωπικότητά του ως προφήτη, κριτή, αλλά και βιβλικού συμβόλου. Σκοπός του Μαν με τη νουβέλα του Ο Νόμος ήταν να πράξει το αδιανόητο για την εποχή της χιτλερικής Γερμανίας, που βρισκόταν ήδη προ των πυλών του Ολοκαυτώματος: να μιλήσει για συμβολή του ιουδαϊσμού στην ανάπτυξη του γερμανικού πολιτισμού.
Νάσος Βαγενάς, Η παραμόρφωση του Καρυωτάκη, Αλεξάνδρεια, τρίτη έκδοση επαυξημένη, Αθήνα 2021, 184 σελ.
Ο Νάσος Βαγενάς είναι απόλυτος. Η κεντρική θέση που έλαβε σταδιακά ο Καρυωτάκης στη νεοελληνική λογοτεχνική κριτική ως εκπρόσωπος μιας πολιτικής και στιχουργικής «πρωτοπορίας» της εποχής του οφείλεται σε τακτικές κινήσεις της κριτικής, τότε και τώρα, που κάθε φορά αφορούσαν ένα αντίστοιχο ή και ένα αντίστροφο ποιητικό «παράδειγμα», το οποίο χρέος ήταν άλλοτε να εγκωμιαστεί και άλλοτε να καταβαραθρωθεί, μέσα από το σύμβολο του ποιητή. Ποιες ιδεολογικές και άλλες ιδιοτέλειες έφτιαξαν αυτή τη μυθική πρόσληψη; [ΤΒJ]
Το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2021 απονεμήθηκε σήμερα στον Αμπντουλραζάκ Γκούρνα για την “ασυμβίβαστη και συμπονετική διείσδυσή του στις επιπτώσεις της αποικιοκρατίας και τη μοίρα του πρόσφυγα στο χάσμα μεταξύ πολιτισμών και ηπείρων”.
Μένης Κουμανταρέας, Τα μηχανάκια, Πατάκη, Αθήνα 2019 297 σελ.
Το 2022 συμπληρώνονται 60 χρόνια από την πρώτη έκδοση του διηγήματος του Μένη Κουμανταρέα (εκδόσεις Φέξη), Τα μηχανάκια, που επανέρχεται στην ιστορική πλέον δεύτερη έκδοση του Κέδρου (της Νανάς Καλιανέση), με τον Χρόνη Μπότσογλου να εικονογραφεί πρωτοποριακά το εξώφυλλο της pocket edition, φέροντας τον διπλό τίτλο Τα Μηχανάκια (β΄έκδοση) και Η Δόξα του Σκαπανέα (δραχ. 40) με χρονολογία έκδοσης «το Δεκέμβρη 1970», όπως αναγράφεται στον κολοφώνα του βιβλίου. To βιβλίο εκδόθηκε στη σειρά «Μικρή βιβλιοθήκη Ελλήνων και ξένων συγγραφέων», κάνοντας έκτοτε πολλαπλές εκδόσεις· κάποια από αυτές επανέφερε την πρωτότυπη εικαστική πρόταση του Νίκου Κούνδουρου, για την πρώτη έκδοση. Από το 2016 το σύνολο του έργου του συγγραφέα στεγάζεται πλέον στις εκδόσεις Πατάκη.
Ζαν-Πατρίκ Μανσέτ, Το μελαγχολικό κομμάτι της Δυτικής Ακτής. Mυθιστόρημα, μετάφραση από τα γαλλικά: Θοδωρής Τσαπακίδης, Άγρα, Αθήνα 2001, 2019, 208 σελ.
Ζακ Ταρντί, Το μελαγχολικό κομμάτι της Δυτικής Ακτής. Κόμικς, μετάφραση από τα γαλλικά: Θοδωρής Τσαπακίδης, λέτερινγκ: Παυλίνα Καλλίδου, Άγρα/Βαβέλ 2006, Άγρα, Αθήνα 2021, 78 σελ.
Ο Ζακ-Πατρίκ Μανσέτ είναι ένας σημαντικός γάλλος αφηγητής αστυνομικών ιστοριών, με κοινωνικό βάθος. Ο Ζακ Ταρντί είναι ένας σημαντικός αφηγητής ιστοριών με εικόνες που στον Μανσέτ βρίσκει τους ιδανικούς μύθους για να φτιάξει ατμοσφαιρικά νουάρ αφηγήματα που εκτυλίσσονται στο αγαπημένο του Παρίσι, Το μελαγχλικό κομμάτι της Δυτικής Ακτής είναι ένα καθηλωτικό αστυνομικό μυθιστόρημα που έγινε εξίσου καθηλωτικό κόμικς.
Mary Shelley, Φρανκενστάιν, μετάφραση από τα αγγλικά: Κατερίνα Σχινά, επίμετρο: Τζόις Κάρολ Όουτς, Ψυχογιός, Αθήνα 2019, 352 σελ.
«Είναι ένα από τα πλέον μεταφρασμένα μυθιστορήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας· γέννησε κινηματογραφικές ταινίες, θεατρικά έργα, διασκευάστηκε, παρωδήθηκε, αναλύθηκε –από κοινωνιολογική, ψυχαναλυτική, επιστημονική, ακόμη και πολιτική σκοπιά– και εξακολουθεί να φλογίζει την φαντασία των αναγνωστών ανά τον κόσμο»[i], γράφει η Κατερίνα Σχινά στον πρόλογό της. Τι μπορεί λοιπόν να μας πει σήμερα ο μύθος του Φρανκενστάιν;
Victor Serge, Μεσάνυχτα στον αιώνα, μετάφραση από τα γαλλικά - σημειώσεις - επίμετρο: Τιτίκα Δημητρούλια, εισαγωγή: Richard Greeman, Θύραθεν, Θεσσαλονίκη 2020, 350 σελ.
Ένας εκ πεποιθήσεως αντισταλινικός μυθιστοριογράφος, του οποίου το επαναστατικό και λυρικό πνεύμα δεν αντιπαρατάσσει την ποίηση του φυσικού τοπίου της Ρωσίας στον κόσμο των πραγματικών αναγκών τις οποίες επικαλείται ο σταλινισμός, αλλά, αν πρέπει να επιμείνουμε σε ένα σχήμα αντιπαράθεσης, την ορμή και τη δύναμη της άνθισης, όπως αναβλύζει από τις πρωτογενείς πηγές της ζωής, στη γραφειοκρατία και στον βάρβαρο χαρακτήρα του σοβιετικού κράτους.