Παρατηρήσεις για την ευχή που δέσποσε το Πάσχα του 2020
H απροσδόκητη ευχή «Καλή λευτεριά» το Πάσχα του 2020 έμοιαζε να είναι μάλλον παιγνιώδης, ένα λεπτό ευφυολόγημα. Και ενώ σαφώς έφερε μια μυρωδιά αντάρτικου και επανάστασης, επικρατούσε εν τέλει μια επίγευση ανάλαφρης αλληλεγγύης.
Ένα απ’τα κεντρικά ερωτήματα της περιόδου που ζούμε είναι εάν η δημοκρατία είναι περισσότερο ή λιγότερο ικανή να αντιμετωπίσει κρίσεις, όπως αυτές της παρούσας πανδημίας, σε σχέση με απολυταρχικά καθεστώτα. Θα μπορέσει να επιβιώσει όπως ακριβώς είναι τώρα η φιλελεύθερη, αντιπροσωπευτική δημοκρατία, τον 21o αιώνα; Θα προσαρμοστεί στα δεδομένα του αιώνα και θα εξελιχθεί σε κάποιο άλλο είδος δημοκρατίας; Ή θα φθίνει και θα αντικατασταθεί από πιο αυταρχικά μοντέλα διακυβέρνησης; Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 107, Μάιος 2020.
Γιατί η πανδημία εξαπλώνεται με διαφορετικές ταχύτητες σε διάφορα μέρη του κόσμου; Γιατί η Ελλάδα αντέδρασε σωστά; Τι θα γίνει το καλοκαίρι; Υπάρχει περίπτωση η πιθανή έξαρση του ιού από το φθινόπωρο να είναι πιο φονική; Γιατί μερικοί νοσούν ελαφρά και ορισμένοι κινδυνεύουν να πεθάνουν; Γιατί πεθαίνουν και νέοι; Έχουν βάση κάποιες από τις θεωρίες συνωμοσίας; Γιατί δεν κατασκευάζεται ο ιός στα εργαστήρια; Πώς θα είναι η νέα κανονικότητα; Όλα όσα θέλατε να ξέρετε για τον κορωνοϊό και δεν είχατε ποιον να ρωτήσετε. Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 108, Απρίλιος-Μάιος 2020. [ΤΒJ]
Γιάννης Κυριόπουλος, Τάσος Τέλλογλου, Η περιπέτεια της μεταρρύθμισης στην υγεία και την ιατρική περίθαλψη, Παπαζήση, Αθήνα 2019, 212 σελ.
Τρεις προσπάθειες έγιναν μεταπολιτευτικά να μεταρρυθμιστεί η δημόσια υγεία (το σχέδιο Δοξιάδη, το ΕΣΥ του Γεννηματά, η πολιτική του Αλέκου Παπαδόπουλου),και οι τρεις δεν τελεσφόρησαν. Μολονότι έγιναν αρκετά, πάντα οι αντιμεταρρυθμιστικές δυνάμεις αποδεικνύονταν ισχυρότερες των μεταρρυθμιστικών βλέψεων. Είναι τελικά τα μικρά και μεγάλα συμφέροντα πάντα τόσο ισχυρά ώστε να αναστέλλουν οραματικές και δίκαιες πολιτικές; Αναδημοσίευση από το Books' Journal, τχ. 106, Φεβρουάριος 2020. [ΤΒJ]
Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου, Οι πρόσφυγες και τα καθήκοντά μας απέναντί τους, Πόλις, Αθήνα 2017, 96 σελ.
Όταν ένα σύνολο ανθρώπων αποτυγχάνει να οργανωθεί ή να διατηρηθεί σε μια πολιτική κοινωνία ικανή να σέβεται τα δικαιώματα και τις ελευθερίες των πολιτών, τότε υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για την αποτροπή του οποίου έχουμε ένα καθήκον. Είναι πολιτική υποχρέωση το συλλογικό μας καθήκον απέναντι στους πρόσφυγες, κι η προστασία που τους οφείλουμε έχει μια ευρύτερη οπτική από το να τους προστατέψουμε να μη φυλακιστούν, να μη βασανιστούν και να μην εκτελεστούν. Περισσότερο απ’ αυτό, πρόκειται για την αναγνώριση της αξίας τους, για την ηθική τους αναγνώριση ως ελευθέρων και αυτονόμων προσωπικοτήτων, όπως ακριβώς και εμείς. Πρόκειται για την παροχή σε αυτούς του θεμελιώδους δικαιώματος που έχουν στερηθεί να ζουν με όρους ελευθερίας, δικαιοσύνης και αυτοπραγμάτωσης. Ο καθηγητής Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου προσεγγίζει το Προσφυγικό με όρους της ηθικής και του δικαίου. Το κείμενο αναδημοσιεύεται από το Books' Journal, τχ. 90, με αφορμή τη βράβευση του Κωνσταντίνου Παπαγεωργίου με ειδικό κρατικό βραβείο για βιβλίο που προάγει το διάλογο πάνω σε ευαίσθητα κοινωνικά ζητήματα.
Η σπουδαία αμερικανίδα τραγουδίστρια Αρίθα Φράνκλιν πέθανε στις 16 Αυγούστου και, όπως ήταν αναμενόμενο, την είδηση του θανάτου της ακολούθησε ποταμός δηλώσεων και σχολίων στον αμερικανικό και τον αγγλοσαξονικό κυρίως κόσμο – στον ελληνικό κόσμο τα σχόλια ήταν σημαντικά λιγότερα.
Σκέψεις με αφορμή το βιβλίο των Cas Mudde, Cristóbal Rovira Kaltwasser, Λαϊκισμός. Μια συνοπτική εισαγωγή, Επιμέλεια: Πέτρος Παπασαραντόπουλος, Θεσσαλονίκη, Επίκεντρο, 2017
Roland Barthes, Το μπλε είναι φέτος στη μόδα... Κείμενα για την ένδυση και τη μόδα, μετάφραση από τα γαλλικά: Βασίλης Πατσογιάννης, Πλέθρον, Αθήνα 2016, 128 σελ.
Γιατί ντυνόμαστε; Και όταν ντυνόμαστε, γιατί φοράμε αυτά τα ρούχα και όχι κάποια άλλα; Φοράμε τα ρούχα ή τα ρούχα μάς φοράνε;
Oliver Sacks, Εν κινήσει. Μια ζωή, μετάφραση από τα αγγλικά: Ευαγγελία Μόσχου, Ροπή, Αθήνα 2016, 445 σελ.
«Αυτό το παιδί θα πάει μπροστά αν δεν το παρακάνει», έγραψε ένας δάσκαλος στον έλεγχο του δωδεκάχρονου Όλιβερ Σακς. Αποδείχθηκε διορατικός. Η ενεργητικότητά του τον οδήγησε σε μια ζωή γεμάτη εμπειρίες. Διάσημος νευρολόγος, επηρεάστηκε από σημαντικούς ανθρώπους (αναφέρει τον Τομ Γκαν, τον Αλεξάντρ Ρ. Λούρια, τον Ουίσταν Όντεν, τον Τζέραλντ Έντελμαν, τον Φράνσις Κρικ). Σε όλη του τη ζωή διεκδίκησε την προσωπική εμπειρία και συχνά κινήθηκε στα άκρα. Αλλά έζησε – και τη γεμάτη πλούτο ζωή του περιέγραψε σε ένα αυτοβιογραφικό βιβλίο του, που κυκλοφόρησε και στα ελληνικά. [ΤΒJ]