«Το πρώτο θύμα του πολέμου είναι η αλήθεια». Ο κλισέ αφορισμός χρησιμοποιείται σχεδόν καταχρηστικά τρεις τέσσερις φορές τη μέρα τις τελευταίες εβδομάδες. Ωραιότατη, πιασάρικη ατάκα που συνοδεύεται από ύφος περισπούδαστο όσων υποστηρίζουν ότι στον πόλεμο στην Ουκρανία φταίνε και οι δύο πλευρές. Πάμε να δούμε την πραγματικότητα. Με σοβαρές πηγές.
Το τάγμα Αζόφ και η ρωσική προπαγάνδα. Σχόλιο με αφορμή τη συνέντευξη μιας ρωσίδας βουλευτίνας στο ΒΒC.
Επί υπαρκτού, η Σοβιετική Ένωση έλεγε «Σοσιαλισμός» και οι δυτικές κυρίως «Λαϊκές Δημοκρατίες», οι Βαλτικές λ.χ, μα και η Ουκρανία (βλέπε λιμός), καταλάβαιναν Ρωσία. Όπως και οι χώρες της Ευρώπης που με τη Γιάλτα είχαν βρεθεί, θέλοντας και μη, στη σφιχτή αγκαλιά της Μόσχας. Ήταν η Ρωσία και αυτές - ο κομμουνισμός υπήρχε, αλλά ως ένα πράγμα της Ρωσίας, κάτι που το χρησιμοποιούσε ως πρόσχημα της κυριαρχίας της.
Στη συναυλία της 29ης Μαρτίου, καλλιτέχνες με διεθνή φήμη τραγούδησαν εξίσου υπέρ της ειρήνης και υπέρ της Ουκρανίας. Τα σκηνικά, τα φώτα, τα ρούχα των καλλιτεχνών, το κοινό, όλα ήταν στα χρώματα της χώρας που δέχεται επίθεση. Κίτρινο και μπλε παντού. Η σκηνή γεμάτη ηλίανθους, το εμβληματικό λουλούδι της Ουκρανίας. Οι δηλώσεις, ξεκάθαρες. Ο στόχος, ένας: έρανος για την ανθρωπιστική κρίση στην Ουκρανία.
Οι σκύλοι αλυχτάνε, αλλά το καραβάνι προχωρά· του πολιτισμού τουτέστιν. Λέξεις και εκφράσεις της καθημερινής εμπειρίας λαξεύονται, τροχίζονται, λειαίνονται και μεταναστεύουν στη σελίδα και στα μήντια. Ως σχήματα λόγου, ως μεταφορές, που τάχιστα εξελίσσονται σε κλισέ:
Ο Ντμίτρι Μουράτοφ είναι δημοσιογράφος, διευθυντής της Νόβαγια Γκαζέτα (της εφημερίδας που εργαζόταν η δολοφονηθείσα Άννα Πολιτκόφσκαγια), τιμηθείς προσφάτως με το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης 2021. Συγκαταλέγεται στους ρώσους δημοσιογράφους που πήραν συνέντευξη από τον ουκρανό πρόεδρο, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, η δημοσίευση της οποίας απαγορεύτηκε. Κατόπιν τούτου, ο Ντμίτρι Μουράτοφ ανακοίνωσε χτες ότι η εφημερίδα κλείνει μέχρι το τέλος του πολέμου. Δεν θα κυκλοφορεί πλέον σε ολόκληρη τη Ρωσία ούτε μια ελεύθερη εφημερίδα.
Στις 24 Φεβρουαρίου, όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία, δημοσίευσε το κείμενο που ακολουθεί:
«Σήμερα μαζευτήκαμε νωρίς στην εφημερίδα.
Είμαστε θλιμμένοι.
Η χώρα μας, με διαταγή του προέδρου Πούτιν ξεκίνησε πόλεμο με την Ουκρανία.
Κανείς δεν μπορεί να σταματήσει τον πόλεμο.
Γι’ αυτό, μαζί με τη θλίψη, νιώθουμε και ντροπή.
Ο ανώτατος στρατιωτικός διοικητής, κρατάει σαν μπρελόκ στα χέρια του το «πυρηνικό κουμπάκι». Το επόμενο βήμα θα είναι η πυρηνική ομοβροντία; Δεν μπορώ να βρω καμία άλλη ερμηνεία στην αναφορά στο όπλο της τιμωρίας από τον Βλαντίμιρ Πούτιν.
Θα εκδώσουμε αυτό το φύλλο της Νόβαγια Γκαζέτα σε δύο γλώσσες, στην ουκρανική και τη ρωσική. Γιατί δεν θεωρούμε την Ουκρανία εχθρό, ούτε τα ουκρανικά γλώσσα του εχθρού.
Και δεν θα το θεωρήσουμε ποτέ.
Και κάτι τελευταίο. Μόνο το αντιπολεμικό κίνημα των Ρώσων μπορεί να σώσει τη ζωή σε αυτόν τον πλανήτη».
Εκτός από το χαρακτήρα, και η γεωγραφία είναι μοίρα. Πιστεύω πως αποδεικνύεται τόσο στην περίπτωση των εμπολέμων στην Ουκρανία και των πρωταγωνιστών της, όσο και στη δική μας περίπτωση με τη γείτονα στην Ανατολή και τους εκατέρωθεν αντιστοίχους.
Η Ρωσία ως οικονομία εντάσσεται στους G20, λόγω του μεγάλου μεγέθους της το οποίο παράγει ένα από τα 20 μεγαλύτερα ΑΕΠ του κόσμου. Βέβαια, στην ομάδα αυτή μετέχουν και κάποιες χώρες όπως πχ. το Μεξικό, η Τουρκία, η Νότια Αφρική οι οποίες, ενώ πληρούν το κριτήριο του συνολικού ΑΕΠ, δεν μπορούν να θεωρηθούν ισχυρές οικονομίες, γι’ αυτό η διεθνής θέση μιας χώρας κρίνεται και από άλλους παράγοντες, κυρίως από τη γεωπολιτική της σημασία, τη στρατιωτική της ισχύ, από την παραγωγή κρίσιμων προϊόντων (ενεργειακών ή άλλων) κ.λπ.
Κάτι που εξηγεί την ανοχή και την κατανόηση της Αριστεράς προς τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία (και δεν αναφέρομαι στη σοσιαλδημοκρατική Αριστερά, αλλά στην κομμουνιστική, στη ριζοσπαστική Αριστερά, εκείνη της Ανατροπής και όσους την ακολουθούν, συνειδητά ή ασυνείδητα) είναι και το γεγονός που επισημαίνεται από πολλούς, ότι δηλαδή η ρωσική πολεμική επέμβαση σημαίνει –προς το παρόν– και το τέλος της παγκοσμιοποίησης.
Δεν έρχεται από το πουθενά, το ότι αυτή η χώρα πολεμά.